Wat is een BIM-model?

BIM staat voor Building Information Modeling. Een BIM-model is meer dan een driedimensionale tekening: bouwelementen zoals wanden, vloeren, daken, kozijnen en constructies hebben niet alleen vorm, maar kunnen ook relevante eigenschappen en relaties bevatten.

1. BIM beschrijft een werkwijze
2. Welke informatie zit in een BIM-model?
3. Eén basis voor meerdere tekeningen
4. BIM voor vergunning en uitvoering
5. IFC en Revit
6. Clashcontrole
7. Hoe gebruikt SBO BIM?

Een 3D-model is niet automatisch een goed BIM-model. BIM gaat vooral over de manier waarop projectinformatie wordt opgebouwd, gedeeld en gecontroleerd.

Voor een klein woningproject kan dat relatief eenvoudig zijn: één Revit-model vormt de gecontroleerde basis voor plattegronden, gevels, doorsneden en details. Bij een groter project kunnen meerdere disciplines eigen modellen leveren en worden afspraken gemaakt over IFC-uitwisseling, coördinatie, naamgeving en revisies.

Het juiste BIM-niveau hangt dus af van het projectdoel.

Dat kan per project sterk verschillen. Een bouwkundig model bevat bijvoorbeeld:

• afmetingen en posities van bouwdelen;
• materialen en opbouwen;
• vloer- en dakhoogtes;
• kozijnmaten;
• ruimten en gebruiksfuncties;
• brand- of bouwfysische eigenschappen;
• hoeveelheden;
• verwijzingen naar technische details;
• status- of fase-informatie.

Niet iedere eigenschap hoeft altijd te worden toegevoegd. Informatie die niemand gebruikt maakt een model niet beter; ze vergroot vooral beheerlast en kans op fouten.

Een belangrijk voordeel van Revit/BIM is dat plattegronden, gevels en doorsneden uit dezelfde modelbasis komen. Wordt een kozijn op de juiste manier aangepast, dan werkt die wijziging door in meerdere aanzichten.

Dat voorkomt niet automatisch fouten, maar vermindert wel het risico dat losse 2D-tekeningen onderling uit elkaar gaan lopen. Zeker in technische uitwerking en revisierondes is dat waardevol.

Hetzelfde model kan gedurende een project worden doorontwikkeld. Een vergunningmodel hoeft nog niet alle uitvoeringsdetails te bevatten. Voor uitvoering worden bijvoorbeeld aansluitingen, maatvoering, leveranciersinformatie en constructieve uitgangspunten verder uitgewerkt.

Het is daarom beter om te spreken over gebruiksdoel en informatieniveau dan over één universeel “volledig BIM-model”.

Revit is software met een eigen native modelstructuur. IFC is een open uitwisselingsformaat waarmee BIM-informatie tussen verschillende softwarepakketten kan worden uitgewisseld.

Een IFC-bestand is dus niet hetzelfde als een Revit-bestand. Bij export en import kunnen eigenschappen, classificaties en geometrie anders worden geïnterpreteerd. Daarom horen bij goede uitwisseling ook afspraken over wat wordt geleverd en hoe het ontvangende model wordt gecontroleerd.

Door modellen van bouwkunde, constructie en installaties naast elkaar te leggen kunnen conflicten vroeg worden gevonden. Denk aan een luchtkanaal door een ligger of een standleiding door een trap.

BIM voorkomt zulke clashes niet vanzelf. Het maakt ze vooral eerder zichtbaar, mits de modellen actueel zijn en de juiste onderdelen in de controle worden meegenomen.

SBO gebruikt Revit als technische modelbasis voor onder meer vergunningstukken, uitvoeringstekeningen, detailengineering en projectcoördinatie.

We bouwen het model op vanuit het doel van de opdracht. Voor een architect kan de nadruk liggen op het technisch doorontwikkelen van een ontwerp zonder de architectonische intentie te verliezen. Voor een aannemer ligt de nadruk vaker op uitvoerbaarheid, maatvoering, details en verwerking van constructieve en leveranciersinformatie.