Wat is een BENG-berekening?

Kort antwoord

Sinds 1 januari 2021 gelden BENG-eisen voor nieuwbouw. De energieprestatie wordt berekend volgens NTA 8800 door een vakbekwaam energieprestatieadviseur met daarvoor geschikte software. Voor alle drie de BENG-indicatoren moet aan de toepasselijke grenswaarde worden voldaan.

Toelichting

De drie BENG-indicatoren

BENG 1 gaat over hoeveel energie het gebouw nodig heeft voor verwarming en koeling. De gebouwvorm, isolatie, kierdichting, glasoppervlak en oriëntatie hebben hier veel invloed op.

Een compact gebouw met een goede thermische schil heeft doorgaans een lagere energiebehoefte dan een gebouw met veel verliesoppervlak.

BENG 2 kijkt naar het primair fossiele energiegebruik van gebouwgebonden installaties. De keuze en efficiëntie van verwarmings-, koel-, ventilatie- en warmtapwatersystemen spelen hierbij een belangrijke rol.

BENG 3 beoordeelt welk deel van het energiegebruik uit hernieuwbare bronnen komt. Zonnepanelen en andere duurzame energieopwekking kunnen hieraan bijdragen.

Alle drie de indicatoren moeten afzonderlijk voldoen; een zeer goede score op één onderdeel compenseert dus niet automatisch een overschrijding op een ander onderdeel.

Toelichting

BENG bij woningen en woongebouwen

Bij nieuwbouw wordt de BENG-berekening gebruikt bij de omgevingsvergunning en opnieuw bij oplevering. Bij woongebouwen wordt de energieprestatie zowel op gebouwniveau als op het niveau van de afzonderlijke verblijfsobjecten vastgelegd.

Voor nieuwe woningen speelt daarnaast de indicator TOjuli een rol bij het risico op oververhitting in rekenzones zonder actief koelsysteem. Daarmee wordt voorkomen dat een energiezuinige woning in de zomer oncomfortabel warm wordt.

Toelichting

Waarom vroeg rekenen?

BENG raakt vrijwel alle ontwerpdisciplines. Als pas vlak vóór de vergunningsaanvraag wordt gerekend, kunnen noodzakelijke maatregelen grote gevolgen hebben voor het ontwerp.

Vroege controle geeft bijvoorbeeld inzicht in:

benodigde isolatie;
kwaliteit en hoeveelheid beglazing;
verhouding open/dichte gevel;
koudebruggen en kierdichting;
type ventilatiesysteem;
verwarmings- en warmtapwatersysteem;
hoeveelheid duurzame opwekking;
risico op zomerhitte.

Zo kan de adviseur alternatieven vergelijken voordat bouwkundige details zijn vastgelegd.

Toelichting

BENG en bouwkundige details

Een goede theoretische installatie kan een matige thermische schil niet zonder meer oplossen. Aansluitdetails rond kozijnen, daken, vloeren en gevels beïnvloeden de energieprestatie en moeten ook uitvoerbaar zijn.

Daarom is het nuttig wanneer de BENG-adviseur niet los naast het BIM-model werkt. Geveloppervlakken, glaspercentages en opbouwen moeten overeenkomen met de bouwkundige stukken.

Toelichting

Wat doet SBO?

SBO stelt de bouwkundige geometrie, opbouwen en relevante projectinformatie beschikbaar voor de energieprestatieadviseur. De adviseur blijft verantwoordelijk voor de formele BENG-berekening.

Wanneer uit de berekening aanpassingen volgen, verwerkt SBO de overeengekomen wijzigingen in het BIM-model, de tekeningen en details. Zo blijft de energieprestatie gekoppeld aan het ontwerp dat uiteindelijk wordt vergund en gebouwd.