Kort antwoord
Kort antwoord
Bij nieuwbouw moet voor ruimten waarvoor het Bbl ventilatie-eisen stelt worden aangetoond dat voldoende ventilatiecapaciteit aanwezig is. Voor woningen hangt de vereiste capaciteit onder meer af van het vloeroppervlak; voor veel andere gebruiksfuncties speelt het aantal personen een rol. Bij verbouw moet eerst worden vastgesteld welk verbouwniveau van toepassing is.
Toelichting
Ventilatie is een systeem
Een rooster in een kozijn is nog geen compleet ventilatieconcept. Er moet een logisch pad zijn van schone lucht naar de ruimten waar lucht wordt afgevoerd. Daarbij spelen onder meer:
- toevoervoorzieningen;
- mechanische of natuurlijke afvoer;
- overstroom onder deuren of via roosters;
- kanalen en schachten;
- positie van buitenluchttoevoer en afvoer;
- regelbaarheid van voorzieningen;
- geluid, tocht en gevelbeeld.
Een berekening die alleen een totaal aantal liters per seconde noemt zonder te laten zien hoe de lucht door het gebouw beweegt, is bouwkundig onvoldoende bruikbaar.
Toelichting
Ventilatie bij woningen
Voor nieuwbouwwoningen koppelt het Bbl de ventilatiecapaciteit van verblijfsruimten en verblijfsgebieden aan de vloeroppervlakte en geldt daarnaast een minimumcapaciteit. Voor een ruimte met een opstelplaats voor een kooktoestel geldt een aanvullende capaciteit. Toiletten en badruimten hebben eigen afvoereisen.
Die eisen moeten worden vertaald naar concrete voorzieningen: hoeveel toevoer komt via de woonkamer en slaapkamers binnen, waar stroomt de lucht door en waar wordt deze in keuken, toilet en badkamer afgevoerd?
Toelichting
Spuiventilatie is iets anders
Ventilatie zorgt voor de normale, continue luchtverversing. Spuiventilatie is bedoeld om in korte tijd veel lucht te kunnen verversen, bijvoorbeeld via te openen ramen of deuren.
Een woning kan dus een goed mechanisch ventilatiesysteem hebben en toch apart voorzieningen voor spuiventilatie nodig hebben. Bij het ontwerp van kozijnen is het daarom belangrijk om niet alleen naar dagelijkse ventilatie te kijken.
Toelichting
Gevelontwerp en ventilatie
Ventilatieroosters, muurdoorvoeren en buitenluchtopeningen zijn vaak zichtbaar. Als ze pas laat in het ontwerp worden toegevoegd kunnen ze conflicteren met gevelritme, zonwering, balkons of constructieve onderdelen.
Ook bij natuurlijke toevoer is de positie belangrijk voor comfort. Een oplossing die theoretisch voldoende capaciteit heeft maar tocht veroorzaakt, wordt in de praktijk sneller door bewoners dichtgezet. Bouwkundige en installatietechnische keuzes moeten daarom samen worden ontwikkeld.
Toelichting
Ventilatie bij verbouw
Bij verbouw gelden niet zonder meer alle nieuwbouweisen. Het Bbl kent voor verbouw een eigen systematiek, vaak met het rechtens verkregen niveau en specifieke minimumregels. Wanneer bijvoorbeeld een bestaande woning wordt heringedeeld of uitgebreid, moet daarom per situatie worden bekeken welke eisen gelden en welke bestaande voorzieningen bruikbaar blijven.
Toelichting
Rol van SBO en installatieadviseur
SBO kan de benodigde bouwkundige ventilatiecapaciteiten en voorzieningen in de projectstukken verwerken. Bij een compleet installatietechnisch ontwerp blijft de installatieadviseur verantwoordelijk voor de installatietechnische keuzes.
De kracht zit in de afstemming: roosters, schachten, doorvoeren, verlaagde plafonds en technische ruimten moeten op dezelfde tekeningen passen als constructie en architectuur.
FAQ
Veelgestelde vragen
Wanneer is een ventilatieberekening verplicht voor een woning?
Wanneer voor het bouwplan moet worden aangetoond dat de relevante ruimten voldoen aan de toepasselijke ventilatie-eisen. Bij nieuwbouw gebeurt dit op basis van de Bbl-eisen en NEN 1087; bij verbouw moet eerst het juiste verbouwniveau worden vastgesteld.
Wat is het verschil tussen ventilatie en spuiventilatie?
Ventilatie is de normale, continue luchtverversing via natuurlijke of mechanische voorzieningen. Spuiventilatie is bedoeld om tijdelijk veel lucht te verversen, meestal via te openen ramen of deuren. Het ene vervangt het andere niet automatisch.
Moet ventilatie in BIM worden verwerkt?
Bij een technische BIM-uitwerking is dat verstandig. Bouwkundig relevante onderdelen zoals roosters, schachten, doorvoeren en benodigde sparingen moeten worden afgestemd met gevel, constructie en andere disciplines.
Wie is verantwoordelijk voor de installaties?
De installatieadviseur of installateur is verantwoordelijk voor de installatietechnische keuzes binnen zijn scope. SBO verwerkt en coördineert de bouwkundige randvoorwaarden en afgestemde informatie in het model en de tekeningen.
Kan ventilatie invloed hebben op het gevelbeeld?
Ja. Roosters, buitenluchtopeningen en doorvoeren kunnen zichtbaar zijn in de gevel. Door ze vroeg te positioneren kunnen ze worden geïntegreerd in het gevelritme in plaats van later als losse technische toevoeging te verschijnen.
Regelt SBO de specialistische berekening?
Waar specialistische installatie- of ventilatieadvisering nodig is, kan SBO een vaste adviseur betrekken. Wij blijven vervolgens verantwoordelijk voor de bouwkundige verwerking binnen onze eigen scope.
Technische vraag
Technische vraag bespreken?
Stuur ons uw vraag, ontwerp of beschikbare tekeningen. We bekijken graag welke technische uitwerking bij uw project past.